zet StripSter bij je favorieten  zet StripSter bij je favorieten


 recente Blogs  vorige blog van Dirk  volgende blog van Dirk  overzicht blogs van Dirk  Dirk in Strips


 Scenario voor strip 1

18 februari 2012


Ik ben bijna klaar met de lectuur van Kill your darlings, een boek over scenario schrijven voor film en tv van Rogier Proper. Heeft op zich niks met strips te maken, maar ik denk dat één en ander gelijk loopt...
Grootste verschil: een scenarioschrijver in film en tv krijgt te maken met een hele equipe. Vaak medescenaristen, producers, een regisseur, eventueel acteurs, die allemaal een eigen visie op het verhaal hebben. Gevolg, meningsverschillen, herschrijven en nog eens herschrijven.
Vandaar de titel 'Kill your darlings'. Om als scenarist een film of TV-reeks gemaakt te krijgen, moet je bereid zijn je dierbare hersenspinsels prijs te geven.

Wat een geluk daarentegen heeft de stripscenarist. Die moet maar rekening houden met 1 andere persoon: de tekenaar. En als de scenarist nog een beetje kan tekenen, kan hij die lastige klip gewoon omzeilen, en zelf zijn scenario realiseren zoals hij het gedroomd heeft!

Blijft dan nog zaak om een uitgever te overtuigen. Dus zo heel anders is de stripwereld dan toch ook niet...
En als dat niet lukt kan je je pennenvrucht altijd nog kwijt op het internet, nietwaar?
De term 'Kill your darlings' kan ook betrekking hebben op een ander aspect van het scenarioschrijven voor film en tv: het budget. Geen scenario's vol CGI (computer generated images), exotische locaties en andere dure grappen voor de NL of VL scenarioschrijver. Daar is hier gewoon geen geld voor.

Hoe gelukkig is dan weer de stripscenarist! Die kan auto-achtervolgingen, crashes, instortende gebouwen en vliegende superhelden in zijn scenario verwerken... de tekenaar zal wel leveren! De overtuigingskracht van de tekening hangt enkel van de kunde van de tekenaar af, niet van het budget.
Ok. Tot zover de frappantste verschillen. Dan zijn er natuurlijk ook een hoop gelijkenissen.

Ook een stripscenario wordt opgebouwd op gelijkaardige grondvesten. Auteur Rogier Proper voorziet 15 stappen om tot een afgewerkt filmscenario te komen. Voor mij kan dat met minder, toch voor een strip, maar ik geef ze toch alle 15 mee:
1. Het idee. Lijkt me logisch. Waar je een goed idee vandaan haalt, daar bestaat geen toverformule voor. Maar het kan natuurlijk gewoon beginnen met een bericht dat je in de krant leest.

2. Het genre. Iedereen kent wel de verschillende filmgenres: komedie, drama, romantic comedy, roadmovie, thriller. Idem dito voor strips. Kies je, zoals 50% van de huidige strips, voor de esotherische, historische thriller, of toch maar een ander genre?...

3. De arena: waar speelt je verhaal zich af? Op het platteland, de stad, rond een specifieke locatie (bvb een ziekenhuis of een buurthuis), in welk sociaal milieu (straatschoffies of de wereld van de haute finance, of beide - zie Largo Winch)?

4. De logline; ik zou het de pitch noemen. In enkele zinnen geef je de essentie van je verhaal weer.

5. De karakters: Dat hangt al samen met de gekozen arena. Een strip op het platteland, daar moeten artsen en verpleegsters bij; en één in een ziekenhuis een hete boerendochter, of was het omgekeerd?
Volgens het boek wordt er best een uitvoerige beschrijving van de hoofdkarakters van je verhaal gemaakt: naam, leeftijd, achtergrond, de aard van het beestje. Uitgebreid, ja, wel een A4 lang. Hier kunnen ook zaken in staan die niet direct getoond worden in het verhaal, maar wel nuttig kunnen zijn voor scenarist en/of tekenaar om in het achterhoofd te houden.

6. De relaties tussen de karakters: Wat streeft elk personnage na? Komt ie daardoor in conflict met een ander personages? Da's dan mooi meegenomen, want zo crëer je dramatische spanning.

7. De synopsis, een al iets uitgebreidere samenvatting van het verhaal; nog geen dialogen of scènes. Gewoon op 1 of 2 blz het verloop van het verhaal: begin , midden en einde.

8. Perspectief, stijl: Vertellen we 1 of verschillende verhaallijnen? Eén verhaallijn, de wederwaardigheden van de hoofdpersoon, vertellen we waarschijnlijk vanuit één perspectief. Of zijn er verschillende verhaallijnen met even zoveel perspectieven?

9. Begin, einde en plotwendingen: Logisch, elk verhaal heeft een begin en een einde, en het is de taak van de schrijver om daartussen een spanningsboog op te bouwen. Dit geldt niet enkel voor een thriller, maar voor elk genre. Wat streeft ons personage na (geld, liefde, ...) en zal hij dat doel uiteindelijk bereiken? Door steeds opnieuw obstakels op het pad van je personages te plaatsen, creëer je een spanningsboog. De lezer is geboeid, die wil weten hoe het afloopt.
In deze stap van het proces kunnen we al die problemen en verwikkelingen al eens op papier zetten.

10. Mini-treatment: Hier wordt het verhaal in het kort (5, 6 blz?) nog eens uit de doeken gedaan, van begin tot einde, in de volgorde zoals het in het uiteindelijke scenario zal verschijnen.

11. Hoofdstukken: Volgens bepaalde theoretici zou een film uit 8 hoofdstukken moeten bestaan. Wat is een hoofdstuk? Een geheel van scènes die samen horen. Het begin, het einde en zo'n 6 hoofdstukken ertussen.

12. Treatment (wie verzint die termen?): Op basis van de hoofdstukindeling die net gemaakt is, wordt een gestructureerd verhaal van 15 à 20 blz gemaakt. Nog niet teveel in detail, maar hier en daar kunnen al wel dieper op bepaalde zaken worden ingegaan. Hier en daar al een flard dialoog.

13. Scène-lijst: Elke scène kort beschreven, in de volgorde van vertellen. Elke scène moet een functie hebben in het geheel: ze helpt het verhaal verder, ze vertelt meer over de karakters en hun motieven. Als dat niet het geval is, moeten we er misschien over nadenken die scène te schrappen.
De auteur raadt een kaartensysteem aan, waarbij voor elke scène een kaartje wordt gemaakt. Zo kan er met scènes worden geschoven. Interessant, zeker wanneer er verschillende verhaallijnen verteld worden.

14. Scenario: eindelijk!! Per scène wordt eerst meegegeven waar en wanneer (overdag, 's avonds) de scène zich afspeelt. Dan een beschrijving van de actie en de uitgesproken dialogen. Niet teveel regie-aanwijzingen (camera-standpunt enz.).

15. Revisie: Steeds blijven bijslijpen, herschrijven, enz.
Je ziet, 13 stappen voor je maar 1 letter van het eigenlijke scenario op papier zet!

Misschien wat van het goede teveel, zeker voor een stripscenarist. Heel wat van die stappen hebben natuurlijk te maken met de filmwereld. Terugkoppelen naar producers, geldschieters zoeken met een korte samenvatting, enz.

Ik denk dat elke stripscenarist de voornaamste stappen ook wel zet, al is het dan enkel binnen zijn eigen hoofd: idee, genre, arena, karakters, plotwendingen,... Maar misschien is het wel nuttig sommige zaken ook op papier te zetten, zeker als je samenwerkt met een tekenaar. Karakters en plotwendingen kunnen zo besproken worden met de tekenaar, voor er wordt begonnen aan het echte scenario.

Volgende week verder, dan geef ik enkele meer concrete tips. Hoop ik toch.
 vorige blog van Dirk  volgende blog van Dirk

Reageer in ons op deze blog.
Laatste Forum-reactie (# 136) van Eric op 30 september 2017 om 13:23:

Ah, 1963, toen de winters nog echt winters waren.
Weer een leuk inkijkje in dat jaar.


© 2012
Dirk / StripSter
18 februari 2012

 http://monsieurtoupet.be/

http://www.stripster.eu/?/scripts/blogs_pagina.php?id=414&titel=blog Dirk: Scenario voor strip 1