zet StripSter bij je favorieten

Dirk op zaterdag
 recente Blogs  vorige blog van Dirk  volgende blog van Dirk  overzicht blogs van Dirk  Dirk in Strips


Een jaar in strips: 1956

1 april 2017

Het is 1956.
Het is al meer dan tien jaar geleden dat de Tweede Wereldoorlog zijn einde kende. In de Verenigde Staten wordt president Eisenhower verkozen voor een tweede ambtstermijn. In de Sovjet-Unie is Chroetsjov aan de macht. De Koude Oorlog lijkt even te ontdooien. Chroetsjov geeft openlijk kritiek op zijn overleden voorganger Stalin, en maakt een opening naar de vijand, de Verenigde Staten van Amerika.

In stripland maakt superheld The Flash zijn rentree. Zijn optreden in DC Comics Showcase #4 luidt een nieuwe hoogtijd van de superheldenstrip in, The Silver Age of Comics.

In België en Frankrijk delen stripbladen Robbedoes en Kuifje de lakens uit. Onder druk van de Franse censuurregels kaarten de strips zeker geen heikele of actuele problemen aan. In 1956 maakt Guus Slim van Maurice Tillieux zijn debuut in Robbedoes.
En in de Kuifje-stal verschijnen in dit jaar enkele iconische strips.
De Zaak Zonnebloem van Kuifje is geïnspireerd op de wapenwedloop tijdens de Koude Oorlog.  Zonnebloems uitvinding is een ultrasoon apparaat waarmee in potentie hele gebouwen en zelfs complete steden kunnen worden vernietigd, al werkt de uitvinding nu alleen nog op glas en porselein.
Het Raadsel van Atlantis is het zevende stripalbum uit de Belgische stripreeks Blake en Mortimer door Edgar P. Jacobs, en verschijnt in 1956 in het weekblad Kuifje. Jacobs laat zich inspireren door de legende van Atlantis. Een vreemde mogendheid probeert met hulp van kapitein Olrik het mysterieuze materiaal orichalcum te bemachtigen om zo een atoombom te ontwikkelen.
Geen van beide bovenvermelde stripverhalen noemt namen, maar ze hinten toch op de wapenwedloop tussen de Sovjets en de Amerikanen. Begin jaren '50 wordt de H-bom ontwikkeld. En in 1956 opent de eerste commerciële kernreactor ter wereld in Sellafield, Engeland.
De Vlaamse tekenaar Marc Sleen maakt wel gretig gebruik van de internationale actualiteit in 1956 voor zijn nieuwe Nero: De Ijzeren Kolonel. Uitgangspunt is de crisis rond het Suez-kanaal. De Egyptische president Nasser, aangestoken door Arabisch nationalisme, besluit in 1956 het Suez-kanaal te nationaliseren. Israël voelt de bui hangen en valt de Sinaï-woestijn binnen. Egypte laat meteen het Suez-kanaal met gezonken schepen blokkeren. De Engelsen en de Fransen vrezen dat de olietoevoer in gevaar zou komen, en sturen hun troepen naar Egypte. Onder druk van de Verenigde Staten komt het tot een wapenstilstand. VN-troepen nemen de controle over het Suez-kanaal over. In maart 1957 is het kanaal weer bevaarbaar. De betwisting van de eigendomsrechten van het Suez-kanaal, de economische boycot waarbij geen schepen afvaren naar Suez, de inval van de Fransen en de Engelsen, de rol van de Egyptische president Nasser en de Britse Prime-Minister Anthony Eden en de dure olieprijzen als gevolg van de crisis, dat komt allemaal aan bod in De Ijzeren Kolonel.
Nero krijgt bezoek van ene Kolonel How die beroep doet op Nero om het Suez-kanaal, waarvan hij volgens een officieel document de wettige eigenaar is, terug te krijgen. In Engeland geloven ze hem niet, Nasser heeft hem aan de deur gezet en de Verenigde Naties houden hem voor het lapje. Uiteraard springt Nero in de bres voor kolonel How, ook wel de IJzeren Kolonel genoemd, gezien hij voor een groot deel uit ijzer bestaat, en beiden trekken naar Egypte. In Egypte wordt de aankomst van Nero en How als de inval van de Engelsen en de Fransen beschouwd, waarop Nasser wordt ingelicht en een grote troepenontplooiing volgt.
Ook de Hongaarse opstand komt in dit Nero-verhaal zijdelings aan bod. Sleen laat Petoetje en Petatje Hongarije aandoen, waar ze onder vuur worden genomen door een Russische tank.
In oktober/november 1956 komen de Hongaarse studenten in opstand. Ze eisen van de regering een zelfstandig binnen- en buitenlands beleid en de terugtrekking van de Russische troepen. Als reactie hierop rollen Russische tanks Hongarije binnen en openen het vuur op een massademonstratie van honderdduizend mensen. Hierop vluchten tweehonderdduizend Hongaren naar het westen.
Toch zal het nog tientallen jaren duren eer de Hongaarse opstand echt aan bod kwam in de strip. De strips van de jaren vijftig van Robbedoes en Kuifje enzovoort maakten geen enkele verwijzing naar het drama van Boedapest, het neerslagen van de opstand door Russische tanks. Terwijl Hongarije maar op zo'n 400 km van onze deur ligt. En de strip, die toch verondersteld wordt over zijn tijdperk te spreken, had hier nooit iets over gezegd, woorden van Yves Chaland in 1988 bij het verschijnen van Vakantie in Boedapest in de reeks Freddy Lombard. Chaland, de kroonprins van de klare lijn, en scenarist Yann sturen hun helden Freddy en Sweep naar Boedapest, waar de opstand broeit.

De andere thema's die het wereldnieuws van 1956 beheersen komen evenmin aan bod in de strips van die tijd. Marokko en Tunesië bekomen volledige onafhankelijkheid van Frankrijk, en in Algerije wordt het steeds onrustiger. Fidel Castro begint op Cuba zijn communistische opstand tegen de regering die door Washington wordt gesteund.
In Nederland wordt de Zuiderzee verder getemd, en koningin Juliana wordt in verlegenheid gebracht door de Hofmans-affaire. In België is er de zware mijnramp in Marcinelle, uitgerekend de thuisbasis van Robbedoes.
In de sport is er de eerste Europcup. In de finale verslaat het grote Real Madrid het Franse Stade de Reims. AC Milan werd uitgeschakeld in de halve finale. Bij een andere ploeg uit Italië, het fictieve Titan, speelt op dat moment de wonder midvoor Kick Wilstra. Vanaf 1949 dwingt deze voetballer, gecreëerd door Henk Sprenger, met slimme passeertrucjes, onberekenbare boogballen, glaszuivere passes en formidabele ingooien enorm veel respect af. 

Tot slot nog enkele grote namen uit de culturele wereld die ons ontvielen in 1956: de schilder Jackson Pollock, schrijver Bertolt Brecht en acteur Bela Lugosi. In 1956 overleed ook comics pionier Alex Raymond (Flash Gordon, Rip Kirby).
Bronnen:
Kroniek van de 20ste Eeuw, Elsevier
Wikipedia
destripspeciaalzaak.be -60 jaar Nero
sceneario.com/bande-dessinee/freddy-lombard/vacances-a-budapest
De Kick Wilstra site
 vorige blog van Dirk  volgende blog van Dirk

Reageer in ons op deze blog.
Laatste Forum-reactie (# 135) van dirk op 16 september 2017 om 10:38:

Binnenkort komt 1963 aan de beurt.


© 2017
Dirk de Graef / StripSter
1 april 2017
 http://monsieurtoupet.be/